<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X08n0240"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 240 花严纲要(第1卷-第44卷)</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 240 花严纲要(第1卷-第44卷)</title> <author>唐 澄观疏義 明 德淸提挈</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>44卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">8</idno>.<idno type="no">240</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">花严纲要(第1卷-第44卷)</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> <witness xml:id="wit1">【嘉兴-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01001"> <charName>CBETA CHARACTER CB01001</charName> <mapping cb:dec="984041" type="PUA">U+F03E9</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+4421</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>脐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/(刀*了*(留-刀-田))/肉]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05976"> <charName>CBETA CHARACTER CB05976</charName> <mapping cb:dec="989016" type="PUA">U+F1758</mapping> <mapping type="unicode">U+2AEF1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*函]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-11-11T16:30:47"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0486a" n="0486a"/> <lb ed="X" n="0486a01"/> <lb ed="X" n="0486a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 240-A 刻憨大师花严纲要引</cb:mulu><head>No. 240-A <lb ed="X" n="0486a03"/><lb ed="R012" n="0787a01"/> 刻憨大师花严纲要引</head> <lb ed="X" n="0486a04"/> <lb ed="X" n="0486a05"/><lb ed="R012" n="0787a02"/><p xml:id="pX08p0486a0501">憨大师之雨法海内，片字落纸，不胫而走。四方著述 <lb ed="X" n="0486a06"/><lb ed="R012" n="0787a03"/>殷盛，自<persName>佛</persName>灭以来，未数有也。无愚慧皆知之，<note place="inline">声</note>不 <lb ed="X" n="0486a07"/><lb ed="R012" n="0787a04"/>须具论。<note place="inline">声</note>得生値大师之世，不幸溷于世俗。学道 <lb ed="X" n="0486a08"/><lb ed="R012" n="0787a05"/>既迟，始有耳目，不克闻见。及其稍自悔，觉能读吾 <lb ed="X" n="0486a09"/><lb ed="R012" n="0787a06"/>大师之书。而缘尽时穷，师<anchor xml:id="nkr_note_add_0486a0901" n="0486a0901"/><anchor xml:id="beg0486a0901" n="0486a0901"/>已<anchor xml:id="end0486a0901"/>不复住人间矣。今其 <lb ed="X" n="0486a10"/><lb ed="R012" n="0787a07"/>上座，以晦虚中两上人来此也。来此，则吾友程仲 <lb ed="X" n="0486a11"/><lb ed="R012" n="0787a08"/>延氏首与遊。遊数日，细问其大师平生行履，一切 <lb ed="X" n="0486a12"/><lb ed="R012" n="0787a09"/>笔舌间事。乃得见师所亲手点窜之花严纲要稿 <lb ed="X" n="0486a13"/><lb ed="R012" n="0787a10"/>本，及诸种杂著，尙未获登木行世者。友人捧览，悽 <lb ed="X" n="0486a14"/><lb ed="R012" n="0787a11"/>然心动。念我辈未尝早知大事，图一登大师之堂， <lb ed="X" n="0486a15"/><lb ed="R012" n="0787a12"/>而见其面。今无意中，忽见所未刻之手泽，如面师 <lb ed="X" n="0486a16"/><lb ed="R012" n="0787a13"/>焉。师往来南北海内之名山大川，通都巨邑，说法 <lb ed="X" n="0486a17"/><lb ed="R012" n="0787a14"/>所不到者甚稀，独未一涉吾新安。今以其未刻之 <lb ed="X" n="0486a18"/><lb ed="R012" n="0787a15"/>大法，而又其手泽焉，而于焉至止，岂非天哉！<note place="inline">声</note>知 <lb ed="X" n="0486a19"/><lb ed="R012" n="0787a16"/>此大事才数年，即未能尽读大师之书。顾见诸经 <lb ed="X" n="0486a20"/><lb ed="R012" n="0787a17"/>之大者要者，师亦大略疏尽，独花严耳。刻不须论， <lb ed="X" n="0486a21"/><lb ed="R012" n="0787a18"/>刻宜急，急宜就新安中人成之。师脱岁知世缘将 <lb ed="X" n="0486a22"/><lb ed="R012" n="0787b01"/>尽，早夜跄跄，急成此书。<persName>佛</persName>命师命众生命，端在此 <lb ed="X" n="0486a23"/><lb ed="R012" n="0787b02"/>中。两上人英灵渊异，真不愧法王孙子。徒以大师 <lb ed="X" n="0486a24"/><lb ed="R012" n="0787b03"/>未刻遗书，不遑寧处，而此特甚。甫议剞劂，则程子 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0486b" n="0486b"/> <lb ed="X" n="0486b01"/><lb ed="R012" n="0787b04"/>文氏，力任缮写。诸<persName>佛</persName>弟子，当以次第至。或不闻知， <lb ed="X" n="0486b02"/><lb ed="R012" n="0787b05"/>僭檄征之。</p> <lb ed="X" n="0486b03"/><lb ed="R012" n="0787b06"/><p xml:id="pX08p0486b0301">海阳弟子金声敬题</p></cb:div> <lb ed="X" n="0486b04"/> <lb ed="X" n="0486b05"/> <lb ed="X" n="0486b06"/> <lb ed="X" n="0486b07"/> <lb ed="X" n="0486b08"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 240-B 大方廣<persName>佛</persName>花严经纲要序</cb:mulu><head>No. 240-B <lb ed="X" n="0486b09"/><lb ed="R012" n="0788a01"/> 大方廣<persName>佛</persName>花严经纲要序。</head> <lb ed="X" n="0486b10"/> <lb ed="X" n="0486b11"/><lb ed="R012" n="0788a02"/><p xml:id="pX08p0486b1101">花严大经者，乃<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>称法界量，显现自性因 <lb ed="X" n="0486b12"/><lb ed="R012" n="0788a03"/>果，本妙莊严，究竟圆顿，总持法门也。文豐義富，事渺 <lb ed="X" n="0486b13"/><lb ed="R012" n="0788a04"/>宗玄，要而收之，不出四法界而<anchor xml:id="nkr_note_add_0486b1301" n="0486b1301"/><anchor xml:id="beg0486b1301" n="0486b1301"/>已<anchor xml:id="end0486b1301"/>。盖四法界者：一、理 <lb ed="X" n="0486b14"/><lb ed="R012" n="0788a05"/>法界。此界也，以真性法中，本无生<persName>佛</persName>名言，岂有自他 <lb ed="X" n="0486b15"/><lb ed="R012" n="0788a06"/>影像？世出世法，染净因缘，当体全空，究竟淸净，不可 <lb ed="X" n="0486b16"/><lb ed="R012" n="0788a07"/>思议，是谓理法界也。二、事法界。斯界也，即理法界，至 <lb ed="X" n="0486b17"/><lb ed="R012" n="0788a08"/>虚而灵，净极而妙，不动本然，循业发现，顿变相见二 <lb ed="X" n="0486b18"/><lb ed="R012" n="0788a09"/>分，幻开迷悟两途，情与非情，圣凡依正，炽燃同异，究 <lb ed="X" n="0486b19"/><lb ed="R012" n="0788a10"/>竟所有，不可思议，是谓事法界也。三、理事无碍法界。 <lb ed="X" n="0486b20"/><lb ed="R012" n="0788a11"/>是界也，即理外无事，事外无理，理不拒事，缚脱历然， <lb ed="X" n="0486b21"/><lb ed="R012" n="0788a12"/>事不拒理，生灭寂尔，波涛万殊，而全彰水体，水性一 <lb ed="X" n="0486b22"/><lb ed="R012" n="0788a13"/>味，而遍示波澜，空有幷施，性相不二，不可思议，是谓 <lb ed="X" n="0486b23"/><lb ed="R012" n="0788a14"/>理事无碍法界也。四、事事无碍法界。兹界也，合上三 <lb ed="X" n="0486b24"/><lb ed="R012" n="0788a15"/>界，圆入一真，理事既不相违，彼此自是无碍，以事入 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0486c" n="0486c"/> <lb ed="X" n="0486c01"/><lb ed="R012" n="0788a16"/>理，理无尽而事事无尽，以理收事，理无殊而事事无 <lb ed="X" n="0486c02"/><lb ed="R012" n="0788a17"/>殊，擧一念而三世圆明，吹一毛而十方炳现，正中有 <lb ed="X" n="0486c03"/><lb ed="R012" n="0788a18"/>依，一毛孔中有无量无边世界，依中有正，一微尘裡 <lb ed="X" n="0486c04"/><lb ed="R012" n="0788b01"/>有无穷无尽<persName>如来</persName>，一多互融，延促自在，不可思议，是 <lb ed="X" n="0486c05"/><lb ed="R012" n="0788b02"/>谓事事无碍法界也。是则世出世间色心诸法，不出 <lb ed="X" n="0486c06"/><lb ed="R012" n="0788b03"/>此四种法界。又此四界，唯是一心，離心之外，无法可 <lb ed="X" n="0486c07"/><lb ed="R012" n="0788b04"/>言。此心亦是强名，不可言议。不可思议，即一真大法 <lb ed="X" n="0486c08"/><lb ed="R012" n="0788b05"/>界也。<persName>如来</persName>证此法界性，示此法界相，廣此法界量，放 <lb ed="X" n="0486c09"/><lb ed="R012" n="0788b06"/>此法界光，摄此法界機，彰此法界会，尽此法界理，演 <lb ed="X" n="0486c10"/><lb ed="R012" n="0788b07"/>此法界经。是经一名，而有三部，品偈既廣，卷数勝多。 <lb ed="X" n="0486c11"/><lb ed="R012" n="0788b08"/>人间难于秘藏，龙宫久为密护。像法住世龙树大师， <lb ed="X" n="0486c12"/><lb ed="R012" n="0788b09"/>博尽世间琅<g ref="#CB05976">函</g>，因搜海中宝藏，逢斯妙典，无上真乘。 <lb ed="X" n="0486c13"/><lb ed="R012" n="0788b10"/>慨大法不闻，何以见自心现量？圆宗未会，岂能开法 <lb ed="X" n="0486c14"/><lb ed="R012" n="0788b11"/>性光明？注神渊记，得下部之始终；竭力宣扬，廣上根 <lb ed="X" n="0486c15"/><lb ed="R012" n="0788b12"/>之知见。初流佈于于阗，次传演于支那。自经出兴，无 <lb ed="X" n="0486c16"/><lb ed="R012" n="0788b13"/>论馀国，但此方禅教师，将缁素明贤，发无碍辩才，得 <lb ed="X" n="0486c17"/><lb ed="R012" n="0788b14"/>无师智慧，雄機大用，竖论横谈，生死涅槃，自在无畏， <lb ed="X" n="0486c18"/><lb ed="R012" n="0788b15"/>立在毘卢顶上，超于威音劫前，从古至今，算数莫计， <lb ed="X" n="0486c19"/><lb ed="R012" n="0788b16"/>岂非皆从此经法化而出耶？或在诸馀经典，及师友 <lb ed="X" n="0486c20"/><lb ed="R012" n="0788b17"/>因缘，一念相应，得见自性，亦须从此经印证，方能弘 <lb ed="X" n="0486c21"/><lb ed="R012" n="0788b18"/>自性圆通。所以古人云：无不出乎此法界，无不还归 <lb ed="X" n="0486c22"/><lb ed="R012" n="0789a01"/>此法界。斯之谓欤？今古从此经得大受用，得大自在， <lb ed="X" n="0486c23"/><lb ed="R012" n="0789a02"/>不可不知此经之所出耶？不可不知龙树大师之所 <lb ed="X" n="0486c24"/><lb ed="R012" n="0789a03"/>与也。是经疏论代有当家，唯淸凉大师独超越诸作 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0487a" n="0487a"/> <lb ed="X" n="0487a01"/><lb ed="R012" n="0789a04"/>体，法界观开合。此经实文殊之应身，乃毘卢之遍照， <lb ed="X" n="0487a02"/><lb ed="R012" n="0789a05"/>以六相十玄发其幽旨，以五周四分收其全文。分章 <lb ed="X" n="0487a03"/><lb ed="R012" n="0789a06"/>剔義，若朗月之照晴空；逐句揭宗，犹海印之现乾象。 <lb ed="X" n="0487a04"/><lb ed="R012" n="0789a07"/>義无不备，事无不周，是疏抄与经可谓君臣道合也。 <lb ed="X" n="0487a05"/><lb ed="R012" n="0789a08"/>疏抄一出，自唐至明代不虚讲，至于我朝神宗年次 <lb ed="X" n="0487a06"/><lb ed="R012" n="0789a09"/>亦讲未歇时。奈何二十年来不闻有处论及疏義，究 <lb ed="X" n="0487a07"/><lb ed="R012" n="0789a10"/>此玄宗，人与物俱为减消，身与心幷之虚弱，事推容 <lb ed="X" n="0487a08"/><lb ed="R012" n="0789a11"/>易，道惧艰难，无论黑白皆为时气所夺也。即僧辈中 <lb ed="X" n="0487a09"/><lb ed="R012" n="0789a12"/>为座主者，或经或论多不肯深求，或句或文唯从轻 <lb ed="X" n="0487a10"/><lb ed="R012" n="0789a13"/>快，以为简易，以为分明，反以古人疏论为迂谈，率以 <lb ed="X" n="0487a11"/><lb ed="R012" n="0789a14"/>时尙口语为切妙。是以比来法席皆贵指点本文，讲 <lb ed="X" n="0487a12"/><lb ed="R012" n="0789a15"/>解渐于虚浮，疏抄将同湮没，使<persName>如来</persName>一字法门书海 <lb ed="X" n="0487a13"/><lb ed="R012" n="0789a16"/>墨而不尽，破尘经卷包法界以无馀，全若无闻，况复 <lb ed="X" n="0487a14"/><lb ed="R012" n="0789a17"/>得意？法运至此，良可惜哉！盖古人疏论皆依智宣流， <lb ed="X" n="0487a15"/><lb ed="R012" n="0789a18"/>或总大意条陈，或从细文曲别，或正释，或旁通，或合 <lb ed="X" n="0487a16"/><lb ed="R012" n="0789b01"/>明，或助显，或指证，或悬分，圆转入微，开合不一。嗟乎！ <lb ed="X" n="0487a17"/><lb ed="R012" n="0789b02"/>今之学者多识心浅近，因视古之疏论谓智境支離， <lb ed="X" n="0487a18"/><lb ed="R012" n="0789b03"/>又则此时狭劣慢习日滋日深，轻浅狂见时染时厚， <lb ed="X" n="0487a19"/><lb ed="R012" n="0789b04"/>即于本经多望涯而返，岂独古疏厌繁不寻？复有弄 <lb ed="X" n="0487a20"/><lb ed="R012" n="0789b05"/>機缘作究竟宗乘，鄙藏教为糟粕文字，每掉头弗顾、 <lb ed="X" n="0487a21"/><lb ed="R012" n="0789b06"/>掩耳不闻，何乃逐末忘本、认派迷源？顚倒至斯，何因 <lb ed="X" n="0487a22"/><lb ed="R012" n="0789b07"/>启悟？邪风狂扇，一期难迴。我憨山先师乘法界大愿， <lb ed="X" n="0487a23"/><lb ed="R012" n="0789b08"/>示生此际，痛惜时蔽，注意大经，遊心古疏，提纲挈要， <lb ed="X" n="0487a24"/><lb ed="R012" n="0789b09"/>断義分文，不三年而全经大旨首尾昭然，即一座而 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0487b" n="0487b"/> <lb ed="X" n="0487b01"/><lb ed="R012" n="0789b10"/>疏有未发，复为補出，收群诠于指掌，窥法界于毫端， <lb ed="X" n="0487b02"/><lb ed="R012" n="0789b11"/>一性圆明，百无覆盖，俾学者或因纲要以博疏抄，又 <lb ed="X" n="0487b03"/><lb ed="R012" n="0789b12"/>因疏以入经，因经以见性，使狭劣之习渐近而渐远， <lb ed="X" n="0487b04"/><lb ed="R012" n="0789b13"/>廣大之境愈入而愈深，此纲要之所以而作也。是淸 <lb ed="X" n="0487b05"/><lb ed="R012" n="0789b14"/>凉大师为本经之勋臣，我憨山先师又为疏抄之导 <lb ed="X" n="0487b06"/><lb ed="R012" n="0789b15"/>师也。正提挈阁笔之日，适曹溪坚请之时，義不能辞， <lb ed="X" n="0487b07"/><lb ed="R012" n="0789b16"/>行为彼应，因此经疏源流未叙，纲要起止无题，不时 <lb ed="X" n="0487b08"/><lb ed="R012" n="0789b17"/>先师示寂曹溪，此种公案遂成缺典，幸得益公法属 <lb ed="X" n="0487b09"/><lb ed="R012" n="0789b18"/>竭力募刻，新安剞劂氏梓工方完，惜益公又卒劳累， <lb ed="X" n="0487b10"/><lb ed="R012" n="0790a01"/>斯亦未及请序大方。丁丑春，衡为先师扫塔因缘，特 <lb ed="X" n="0487b11"/><lb ed="R012" n="0790a02"/>之匡山法雲兰若，得此新刻，如获旧藏，法法现前，受 <lb ed="X" n="0487b12"/><lb ed="R012" n="0790a03"/>用不尽，由是罄此微言，用以鸣後云尔。</p> <lb ed="X" n="0487b13"/><lb ed="R012" n="0790a04"/><p xml:id="pX08p0487b1301">时 <lb ed="X" n="0487b14" type="honorific"/><lb ed="R012" n="0790a05"/>崇祯丁丑岁四月<persName>佛</persName>诞日嗣法门人观衡焚香题于 <lb ed="X" n="0487b15"/><lb ed="R012" n="0790a06"/>五乳峰法雲禅寺之方丈</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b16"/> <lb ed="X" n="0487b17"/> <lb ed="X" n="0487b18"/> <lb ed="X" n="0487b19"/> <lb ed="X" n="0487b20"/> <lb ed="X" n="0487b21"/> <lb ed="X" n="0487b22"/> <lb ed="X" n="0487b23"/> <lb ed="X" n="0487b24"/> <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0487c" n="0487c"/> <lb ed="X" n="0487c01"/> <lb ed="X" n="0487c02"/><cb:docNumber>No. 240</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0487c03"/><lb ed="R012" n="0790b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大方廣<persName>佛</persName>花严经纲要卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0487c04"/> <lb ed="X" n="0487c05"/><lb ed="R012" n="0790b02"/><byline cb:type="other">于阗国三藏沙门<name role="" type="person">实叉难陀</name> 译经</byline> <lb ed="X" n="0487c06"/><lb ed="R012" n="0790b03"/><byline cb:type="other"><name role="" type="person">淸凉山</name><name role="" type="person">大花严寺</name>沙门澄观 疏義</byline> <lb ed="X" n="0487c07"/><lb ed="R012" n="0790b04"/><byline cb:type="other">明匡山<name role="" type="person">法雲寺</name>憨山沙门德淸提挈</byline> <lb ed="X" n="0487c08"/><lb ed="R012" n="0790b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">初标部类品会</cb:mulu><head>初标部类品会</head> <lb ed="X" n="0487c09"/><lb ed="R012" n="0790b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0487c0901">此经按西域记说有三部：上部有十三千大千世 <lb ed="X" n="0487c10"/><lb ed="R012" n="0790b07"/>界微尘数偈，一四天下微尘数品；中部有四十九 <lb ed="X" n="0487c11"/><lb ed="R012" n="0790b08"/>万八千八百偈，一千二百品；下本有十万偈，四十 <lb ed="X" n="0487c12"/><lb ed="R012" n="0790b09"/>八品。龙树菩萨入龙宫，见上、中二部非凡夫心力 <lb ed="X" n="0487c13"/><lb ed="R012" n="0790b10"/>能持，遂记下本，流通人间。今传来此方者，八十卷， <lb ed="X" n="0487c14"/><lb ed="R012" n="0790b11"/>三十九品。以经来未尽，故所行者为略本耳。然此 <lb ed="X" n="0487c15"/><lb ed="R012" n="0790b12"/>经乃我 <lb ed="X" n="0487c16" type="honorific"/><lb ed="R012" n="0790b13"/><name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>初成正觉，于菩提场称性所演，一时顿说， <lb ed="X" n="0487c17"/><lb ed="R012" n="0790b14"/>周遍法界。故部类之多寡，第随见、闻有异。今说此 <lb ed="X" n="0487c18"/><lb ed="R012" n="0790b15"/>经之处有七，其会有九，其品有三十九。所诠之義， <lb ed="X" n="0487c19"/><lb ed="R012" n="0790b16"/>统四法界，摄五周六位，因、果淸凉。疏以信、解、行、证 <lb ed="X" n="0487c20"/><lb ed="R012" n="0790b17"/>四分科释全经七处，九会，三十九品者。</p> <lb ed="X" n="0487c21"/><lb ed="R012" n="0790b18"/><p xml:id="pX08p0487c2101">初会菩提场，普贤菩萨说毘卢遮那<persName>如来</persName>依正因 <lb ed="X" n="0487c22"/><lb ed="R012" n="0791a01"/>果法门，自第一卷至十一卷，共六品经。六品者：</p> <lb ed="X" n="0487c23"/><lb ed="R012" n="0791a02"/><p xml:id="pX08p0487c2301"><note place="inline">世主妙严品， <persName>如来</persName>现相品， 普贤三昧品， 世界 <lb ed="X" n="0487c24"/><lb ed="R012" n="0791a03"/>成就品， <name role="" type="person">华藏世界</name>品， 毘卢遮那品</note>。</p> <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0488a" n="0488a"/> <lb ed="X" n="0488a01"/><lb ed="R012" n="0791a04"/><p xml:id="pX08p0488a0101">二会<name role="" type="person">普光明殿</name><name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨说十信等法门，自 <lb ed="X" n="0488a02"/><lb ed="R012" n="0791a05"/>十二卷至十五卷，共六品经。六品者：</p> <lb ed="X" n="0488a03"/><lb ed="R012" n="0791a06"/><p xml:id="pX08p0488a0301"><note place="inline"><persName>如来</persName>名号品， 四圣谛品， 光明觉品， 菩萨问明 <lb ed="X" n="0488a04"/><lb ed="R012" n="0791a07"/>品， 净行品， 贤首品</note>。</p> <lb ed="X" n="0488a05"/><lb ed="R012" n="0791a08"/><p xml:id="pX08p0488a0501">三会<name role="" type="person">忉利天</name>宫法慧菩萨说十住等法门，自十六 <lb ed="X" n="0488a06"/><lb ed="R012" n="0791a09"/>卷至十八卷，共六品经。六品者：</p> <lb ed="X" n="0488a07"/><lb ed="R012" n="0791a10"/><p xml:id="pX08p0488a0701"><note place="inline">陞<name role="" type="person">须弥山</name>顶品， <name role="" type="person">须弥山</name>顶偈赞品， 十住品， 梵 <lb ed="X" n="0488a08"/><lb ed="R012" n="0791a11"/>行品， 初发心功德品， 明法品</note>。</p> <lb ed="X" n="0488a09"/><lb ed="R012" n="0791a12"/><p xml:id="pX08p0488a0901">四会<name role="" type="person">夜摩天</name>宫功德林菩萨说十行等法门，自十 <lb ed="X" n="0488a10"/><lb ed="R012" n="0791a13"/>九卷至二十一卷，共四品经。四品者：</p> <lb ed="X" n="0488a11"/><lb ed="R012" n="0791a14"/><p xml:id="pX08p0488a1101"><note place="inline">陞<name role="" type="person">夜摩天</name>宫品， <name role="" type="person">夜摩天</name>宫偈赞品， 十行品， 十 <lb ed="X" n="0488a12"/><lb ed="R012" n="0791a15"/>无尽藏品</note>。</p> <lb ed="X" n="0488a13"/><lb ed="R012" n="0791a16"/><p xml:id="pX08p0488a1301">五会<name role="" type="person">兜率天</name>宫金刚幢菩萨说十迴向等法门，自 <lb ed="X" n="0488a14"/><lb ed="R012" n="0791a17"/>二十二卷至三十三卷共三品。经三品者：</p> <lb ed="X" n="0488a15"/><lb ed="R012" n="0791a18"/><p xml:id="pX08p0488a1501"><note place="inline">陞<name role="" type="person">兜率天</name>宫品， <name role="" type="person">兜率天</name>宫偈赞品， 十迴向品</note>。</p> <lb ed="X" n="0488a16"/><lb ed="R012" n="0791b01"/><p xml:id="pX08p0488a1601">六会<name role="" type="person">他化自在天</name>宫<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>说十地法门，自 <lb ed="X" n="0488a17"/><lb ed="R012" n="0791b02"/>三十四卷至三十九卷共一品，经一品者 <lb ed="X" n="0488a18"/><lb ed="R012" n="0791b03"/><note place="inline">即十地品</note>。</p> <lb ed="X" n="0488a19"/><lb ed="R012" n="0791b04"/><p xml:id="pX08p0488a1901">七、重会<name role="" type="person">普光明殿</name>，毘卢遮那<persName>如来</persName>说阿僧祇数量 <lb ed="X" n="0488a20"/><lb ed="R012" n="0791b05"/>法门，及<persName>如来</persName>随好光明功德，及普贤等诸菩萨说 <lb ed="X" n="0488a21"/><lb ed="R012" n="0791b06"/>十大三昧等等觉法门，从四十卷至五十二卷，共 <lb ed="X" n="0488a22"/><lb ed="R012" n="0791b07"/>十一品。经十一品者：</p> <lb ed="X" n="0488a23"/><lb ed="R012" n="0791b08"/><p xml:id="pX08p0488a2301"><note place="inline">普贤说十定品， 十通品， 十忍品， <persName>佛</persName>说阿僧祇 <lb ed="X" n="0488a24"/><lb ed="R012" n="0791b09"/>品， 心王菩萨说<persName>如来</persName>寿量品， 诸菩萨住处品 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0488b" n="0488b"/> <lb ed="X" n="0488b01"/><lb ed="R012" n="0791b10"/>上，明差别因。 靑莲花藏菩萨说<persName>佛</persName>不思议法品， <lb ed="X" n="0488b02"/><lb ed="R012" n="0791b11"/>普贤说十身相海品， <persName>佛</persName>说<persName>如来</persName>随好光明功德品 <lb ed="X" n="0488b03"/><lb ed="R012" n="0791b12"/> 上，明差别果。 普贤菩萨说普贤行品， 明平等 <lb ed="X" n="0488b04"/><lb ed="R012" n="0791b13"/>因。 说<persName>如来</persName>出现品， 明平等果。 上自二会来，至 <lb ed="X" n="0488b05"/><lb ed="R012" n="0791b14"/>此一遍，明六位因果。</note></p> <lb ed="X" n="0488b06"/><lb ed="R012" n="0791b15"/><p xml:id="pX08p0488b0601">八、三会<name role="" type="person">普光明殿</name>普贤菩萨说離世间法门，自五 <lb ed="X" n="0488b07"/><lb ed="R012" n="0791b16"/>十三卷至五十九卷，共一品经。一品者：</p> <lb ed="X" n="0488b08"/><lb ed="R012" n="0791b17"/><p xml:id="pX08p0488b0801"><note place="inline">即離世间品，此二遍明六位因果。</note></p> <lb ed="X" n="0488b09"/><lb ed="R012" n="0791b18"/><p xml:id="pX08p0488b0901">九会誓多林有本末二会：初毘卢遮那<persName>如来</persName>放光 <lb ed="X" n="0488b10"/><lb ed="R012" n="0792a01"/>现相，答诸菩萨念请为本会；次<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨从 <lb ed="X" n="0488b11"/><lb ed="R012" n="0792a02"/>善住楼阁出，往人间开悟六千比丘，及指善财参 <lb ed="X" n="0488b12"/><lb ed="R012" n="0792a03"/>五十三善知识为末会。通为入法界品，自六十卷 <lb ed="X" n="0488b13"/><lb ed="R012" n="0792a04"/>至八十卷共一品。经一品者：</p> <lb ed="X" n="0488b14"/><lb ed="R012" n="0792a05"/><p xml:id="pX08p0488b1401"><note place="inline">即入法界品，此三遍明六位因果。</note></p> <lb ed="X" n="0488b15"/><lb ed="R012" n="0792a06"/><p xml:id="pX08p0488b1501">八十卷经，通分五周四分者。</p> <lb ed="X" n="0488b16"/><lb ed="R012" n="0792a07"/><p xml:id="pX08p0488b1601">一、所信因果周者，即擧果劝乐生信分。谓第一会 <lb ed="X" n="0488b17"/><lb ed="R012" n="0792a08"/>菩提场，说毘卢遮那依正果报法门，自世主妙严 <lb ed="X" n="0488b18"/><lb ed="R012" n="0792a09"/>品至毘卢遮那品六品经，盖擧扬<persName>如来</persName>依正二报 <lb ed="X" n="0488b19"/><lb ed="R012" n="0792a10"/>难思之果，劝励大心众生，令生乐欲，以起净信。前 <lb ed="X" n="0488b20"/><lb ed="R012" n="0792a11"/>五品显舍那依正果德，後一品明<persName>佛</persName>本因，故名所 <lb ed="X" n="0488b21"/><lb ed="R012" n="0792a12"/>信因果周，亦名擧果劝乐生信分。</p> <lb ed="X" n="0488b22"/><lb ed="R012" n="0792a13"/><p xml:id="pX08p0488b2201">二、差别因果周者，亦名修因契果生解分。自第二 <lb ed="X" n="0488b23"/><lb ed="R012" n="0792a14"/>会<name role="" type="person">普光明殿</name>起，说十信、十住、十行、十迴向、十地，及 <lb ed="X" n="0488b24"/><lb ed="R012" n="0792a15"/>重会<name role="" type="person">普光明殿</name>说十定，至诸菩萨住处品，共二十 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0488c" n="0488c"/> <lb ed="X" n="0488c01"/><lb ed="R012" n="0792a16"/>六品，经明差别因圆。後<persName>佛</persName>不思议法品、<persName>如来</persName>十身 <lb ed="X" n="0488c02"/><lb ed="R012" n="0792a17"/>相海品、<persName>如来</persName>随好光明功德品，共三品，经明差别 <lb ed="X" n="0488c03"/><lb ed="R012" n="0792a18"/>果满。其十定以下六品明等觉，後三品明妙觉。</p> <lb ed="X" n="0488c04"/><lb ed="R012" n="0792b01"/><p xml:id="pX08p0488c0401">三、平等因果周者，即于前会说普贤行品、<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0488c05"/><lb ed="R012" n="0792b02"/>现品二品经，明平等因果。前普贤行明因赅果海， <lb ed="X" n="0488c06"/><lb ed="R012" n="0792b03"/>次<persName>如来</persName>出现明果彻因源，因果不二故名平等。连 <lb ed="X" n="0488c07"/><lb ed="R012" n="0792b04"/>上差别二周，通名修因契果生解分。</p> <lb ed="X" n="0488c08"/><lb ed="R012" n="0792b05"/><p xml:id="pX08p0488c0801">四、成行因果周者，亦名托法进修成行分。谓八会、 <lb ed="X" n="0488c09"/><lb ed="R012" n="0792b06"/>三会，<name role="" type="person">普光明殿</name>说離世间法，即成行因果周。以普 <lb ed="X" n="0488c10"/><lb ed="R012" n="0792b07"/>慧雲兴二百问，普贤甁泻二千酬，通明六位因果。 <lb ed="X" n="0488c11"/><lb ed="R012" n="0792b08"/>自五十三卷至五十九卷，共一品。经初通明五位 <lb ed="X" n="0488c12"/><lb ed="R012" n="0792b09"/>之因，後明八相之果。五位因者，即住、行、向、地、等觉。 <lb ed="X" n="0488c13"/><lb ed="R012" n="0792b10"/>八相果者，即降兜率、托胎、降生、出家、降魔、成道、说 <lb ed="X" n="0488c14"/><lb ed="R012" n="0792b11"/>法、入涅槃。此托圆融法界，进修成行，位位交罗，一 <lb ed="X" n="0488c15"/><lb ed="R012" n="0792b12"/>位具足一切位故。没其位名，但明圆融之行，故名 <lb ed="X" n="0488c16"/><lb ed="R012" n="0792b13"/>托法进修。</p> <lb ed="X" n="0488c17"/><lb ed="R012" n="0792b14"/><p xml:id="pX08p0488c1701">五证入因果周者，亦名依人证入成德分。谓第九 <lb ed="X" n="0488c18"/><lb ed="R012" n="0792b15"/>会誓多林说入法界法门，以诸菩萨念请，有三十 <lb ed="X" n="0488c19"/><lb ed="R012" n="0792b16"/>问，具问<persName>如来</persName>果海中事。以果海離言，故<persName>如来</persName>但现 <lb ed="X" n="0488c20"/><lb ed="R012" n="0792b17"/>相以答。复放光摄受，光中具见所问之事，令其现 <lb ed="X" n="0488c21"/><lb ed="R012" n="0792b18"/>证，是为本会。次<name role="" type="person">文殊师利</name>从善住楼阁出，渐往人 <lb ed="X" n="0488c22"/><lb ed="R012" n="0793a01"/>间大塔庙前，令六千比丘顿证。次指善财童子南， <lb ed="X" n="0488c23"/><lb ed="R012" n="0793a02"/>询参五十三知识，通名末会。及善财末後见普贤 <lb ed="X" n="0488c24"/><lb ed="R012" n="0793a03"/>菩萨，入普贤一毛孔中，顿圆旷劫之果。故前三十 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0489a" n="0489a"/> <lb ed="X" n="0489a01"/><lb ed="R012" n="0793a04"/>八品，但赅罗六位因果，令生信发解，依之起行造 <lb ed="X" n="0489a02"/><lb ed="R012" n="0793a05"/>修，至此方为证入，故云依人证入成德分。若无实 <lb ed="X" n="0489a03"/><lb ed="R012" n="0793a06"/>证，则前解行俱为虚设，故以证终。</p> <lb ed="X" n="0489a04"/><lb ed="R012" n="0793a07"/><p xml:id="pX08p0489a0401">然上一部八十卷经，分为三十九品。以此多品，摄 <lb ed="X" n="0489a05"/><lb ed="R012" n="0793a08"/>入五周四分。此但分章，以断释经文。其文所诠之 <lb ed="X" n="0489a06"/><lb ed="R012" n="0793a09"/>義，有四法界。古德释经，以六相十重玄门，以收全 <lb ed="X" n="0489a07"/><lb ed="R012" n="0793a10"/>部之義。四法界者，一理法界，二事法界，三理事无 <lb ed="X" n="0489a08"/><lb ed="R012" n="0793a11"/>碍法界，四事事无碍法界。六相者，谓总别同异成 <lb ed="X" n="0489a09"/><lb ed="R012" n="0793a12"/>壞。由此六相同时，方成十重玄门，以显事事无碍。 <lb ed="X" n="0489a10"/><lb ed="R012" n="0793a13"/>十玄门者，一同时具足相应门，<note place="inline">如海一滴，具百川味。</note>二廣狭 <lb ed="X" n="0489a11"/><lb ed="R012" n="0793a14"/>自在无碍门，<note place="inline">一尺之镜，现千重影。</note>三一多相容不同门，<note place="inline">一室千灯， <lb ed="X" n="0489a12"/><lb ed="R012" n="0793a15"/>光光涉入。</note>四诸法相即自在门，<note place="inline">如金与色，二不相離。</note>五秘密隐显 <lb ed="X" n="0489a13"/><lb ed="R012" n="0793a16"/>俱成门，<note place="inline">片月澄空，晦明相映。</note>六微细相容安立门，<note place="inline">如琉璃甁，盛多芥子。</note> <lb ed="X" n="0489a14"/><lb ed="R012" n="0793a17"/>七因陀罗网境界门，<note place="inline">十镜互照，影现褈褈。</note>八托事显法生解 <lb ed="X" n="0489a15"/><lb ed="R012" n="0793a18"/>门，<note place="inline">立像竖臂，触目皆道。</note>九十世隔法异成门，<note place="inline">一夕之梦，翱翔百年。</note>十主 <lb ed="X" n="0489a16"/><lb ed="R012" n="0793b01"/>伴圆融具德门。<note place="inline">北辰所居，众星皆拱。</note>由此六相十玄，同时具 <lb ed="X" n="0489a17"/><lb ed="R012" n="0793b02"/>足，故成事事无碍法界。故经中凡擧一事一行一 <lb ed="X" n="0489a18"/><lb ed="R012" n="0793b03"/>法，必该此六相十玄之義，以彰圆融法界。然此廣 <lb ed="X" n="0489a19"/><lb ed="R012" n="0793b04"/>大无边理趣，统以法界观门收之。摄归一心，念念 <lb ed="X" n="0489a20"/><lb ed="R012" n="0793b05"/>具足，方顺此宗，迥超诸教。故此圆融妙行，日劫相 <lb ed="X" n="0489a21"/><lb ed="R012" n="0793b06"/>倍，具如法界观门。</p> <lb ed="X" n="0489a22"/><lb ed="R012" n="0793b07"/><p xml:id="pX08p0489a2201">右上所列，乃全经大旨。凡诵此经者，必先了其章 <lb ed="X" n="0489a23"/><lb ed="R012" n="0793b08"/>段，精熟理观，则临文念念证入无边法界。</p> <lb ed="X" n="0489a24"/><lb ed="R012" n="0793b09"/><p xml:id="pX08p0489a2401">由经文浩瀚，摄義无边，故释经者以五周四分科 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0489b" n="0489b"/> <lb ed="X" n="0489b01"/><lb ed="R012" n="0793b10"/>断，使義有所归，观者临文，自然契会，此科文之大 <lb ed="X" n="0489b02"/><lb ed="R012" n="0793b11"/>纲也。若其理趣，就于各品，自有指归。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0489b03"/><lb ed="R012" n="0793b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">次释题目</cb:mulu><head>次释题目</head> <lb ed="X" n="0489b04"/><lb ed="R012" n="0793b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0489b0401">题称大方廣<persName>佛</persName>花严经者，乃依人法喩因果以立名 <lb ed="X" n="0489b05"/><lb ed="R012" n="0793b14"/>也。大方廣三字是法，乃擧法界全体具体相用三 <lb ed="X" n="0489b06"/><lb ed="R012" n="0793b15"/>大義故。<persName>佛</persName>乃能证之人，法界三大乃所证之法。华 <lb ed="X" n="0489b07"/><lb ed="R012" n="0793b16"/>喩称法界性所修之因，严乃莊严法身以成报身 <lb ed="X" n="0489b08"/><lb ed="R012" n="0793b17"/>之果。言三大者，大谓体大，擧法界当体竖穷三际 <lb ed="X" n="0489b09"/><lb ed="R012" n="0793b18"/>横遍十方，廣博包含大而无外，以极法界量强名 <lb ed="X" n="0489b10"/><lb ed="R012" n="0794a01"/>曰大，故曰旷兼无际也。方者相也，犹法也，以法界 <lb ed="X" n="0489b11"/><lb ed="R012" n="0794a02"/>之体本来无相，今全体变成十法界事相，一切众 <lb ed="X" n="0489b12"/><lb ed="R012" n="0794a03"/>生有此法性轨持而能生解，故曰以正法自持，谓 <lb ed="X" n="0489b13"/><lb ed="R012" n="0794a04"/>十法界有相之法无一不具，故相亦大也。廣者用 <lb ed="X" n="0489b14"/><lb ed="R012" n="0794a05"/>大，谓法界之体有大力用，以能变起十法界用，故 <lb ed="X" n="0489b15"/><lb ed="R012" n="0794a06"/>曰称体而周，若诸众生有能悟此体者，即有转凡 <lb ed="X" n="0489b16"/><lb ed="R012" n="0794a07"/>成圣之用，故用亦大也。以此三大总一法界真源， <lb ed="X" n="0489b17"/><lb ed="R012" n="0794a08"/>觉此本源故名为<persName>佛</persName>，故曰觉斯玄妙。<persName>佛</persName>者觉也，以 <lb ed="X" n="0489b18"/><lb ed="R012" n="0794a09"/>法界体亦名淸净法身，必假万行莊严乃成报身， <lb ed="X" n="0489b19"/><lb ed="R012" n="0794a10"/>故称法界性以此修因故。华喩万行功德，言华必 <lb ed="X" n="0489b20"/><lb ed="R012" n="0794a11"/>有果，严谓莊严，以万行之因华莊严法身之果体， <lb ed="X" n="0489b21"/><lb ed="R012" n="0794a12"/>是为报<persName>佛</persName>故。严谓饰法成人，今说此经者即报<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0489b22"/><lb ed="R012" n="0794a13"/>也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0489b23"/><lb ed="R012" n="0794a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第一会菩提场</cb:mulu><head>第一会菩提场</head><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0489b2307" cb:place="inline">普贤菩萨为会主说擧果法，有六 <lb ed="X" n="0489b24"/><lb ed="R012" n="0794a15"/>品经，四分科经，即擧果劝乐生信分。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0489c" n="0489c"/> <lb ed="X" n="0489c01"/><lb ed="R012" n="0794a16"/><cb:div type="pin"><cb:mulu type="品" level="2">世主妙严品第一</cb:mulu><cb:div type="pin"><head>世主妙严品第一之一</head> <lb ed="X" n="0489c02"/><lb ed="R012" n="0794a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0489c0201">此明擧果劝乐。有六品经者，科分十分：一、教起因 <lb ed="X" n="0489c03"/><lb ed="R012" n="0794a18"/>缘，即初一品；二、大众同请分；三、面光集众分；四、毫 <lb ed="X" n="0489c04"/><lb ed="R012" n="0794b01"/>光示法分；五、眉间出众分，<anchor xml:id="nkr_note_add_0489c0401" n="0489c0401"/><anchor xml:id="beg0489c0401" n="0489c0401"/>已<anchor xml:id="end0489c0401"/>上在第二品；六、普贤 <lb ed="X" n="0489c05"/><lb ed="R012" n="0794b02"/>三昧分；七、诸<persName>佛</persName>同加分；八、法主起定分；九、大众重 <lb ed="X" n="0489c06"/><lb ed="R012" n="0794b03"/>请分，<anchor xml:id="nkr_note_add_0489c0601" n="0489c0601"/><anchor xml:id="beg0489c0601" n="0489c0601"/>已<anchor xml:id="end0489c0601"/>上在第三品；十、正陈法海分，在後三品内。 <lb ed="X" n="0489c07"/><lb ed="R012" n="0794b04"/>言世主妙严者，世谓三世间：智正觉世间、器世间、 <lb ed="X" n="0489c08"/><lb ed="R012" n="0794b05"/>众生世间。主者，<persName>佛</persName>为智正觉世间主，菩萨欲色诸 <lb ed="X" n="0489c09"/><lb ed="R012" n="0794b06"/>天为器世间主，诸神杂类为众生世间主。严者，毘 <lb ed="X" n="0489c10"/><lb ed="R012" n="0794b07"/>卢遮那初成正觉，正报果体有<persName>佛</persName>刹微尘数相好 <lb ed="X" n="0489c11"/><lb ed="R012" n="0794b08"/>乃严。自今处菩提场海会众中，则为二种世间严， <lb ed="X" n="0489c12"/><lb ed="R012" n="0794b09"/>而菩萨海会诸天神王以为眷属，以严主<persName>佛</persName>为眷 <lb ed="X" n="0489c13"/><lb ed="R012" n="0794b10"/>属严，其地金刚宝树等为依报处严。三种世间依 <lb ed="X" n="0489c14"/><lb ed="R012" n="0794b11"/>正二报更互相严，故为妙严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489c15"/><lb ed="R012" n="0794b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX08p0489c1501">如是我闻：一时，<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">摩竭提国</name>阿兰若法菩提场中， <lb ed="X" n="0489c16"/><lb ed="R012" n="0794b13"/>始成正觉。其地坚固，金刚所成，上妙宝轮及众宝华， <lb ed="X" n="0489c17"/><lb ed="R012" n="0794b14"/>淸净摩尼以为严饰，诸色相海无边显现；摩尼为幢， <lb ed="X" n="0489c18"/><lb ed="R012" n="0794b15"/>常放光明，恒出妙音；众宝罗网，妙香花缨，周迊垂佈； <lb ed="X" n="0489c19"/><lb ed="R012" n="0794b16"/>摩尼宝王变现自在，雨无尽宝及众妙花，分散于地； <lb ed="X" n="0489c20"/><lb ed="R012" n="0794b17"/>宝树行列，枝葉光茂。<persName>佛</persName>神力故，令此道场一切莊严 <lb ed="X" n="0489c21"/><lb ed="R012" n="0794b18"/>于中影现。其菩提树高显殊特，金刚为身，琉璃为干， <lb ed="X" n="0489c22"/><lb ed="R012" n="0795a01"/>众杂妙宝以为枝条；宝葉荴蔬，垂荫如雲；宝华杂色， <lb ed="X" n="0489c23"/><lb ed="R012" n="0795a02"/>分枝布影。复以摩尼而为其果，含辉发<g ref="#CB08504">焰</g>，与华间列。 <lb ed="X" n="0489c24"/><lb ed="R012" n="0795a03"/>其树周圆咸放光明，于光明中雨摩尼宝，摩尼宝内 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0490a" n="0490a"/> <lb ed="X" n="0490a01"/><lb ed="R012" n="0795a04"/>有诸菩萨，其众如雲，俱时出现。又以<persName>如来</persName>威神力故， <lb ed="X" n="0490a02"/><lb ed="R012" n="0795a05"/>其菩提树恒出妙音，说种种法，无有尽极。<persName>如来</persName>所处 <lb ed="X" n="0490a03"/><lb ed="R012" n="0795a06"/>宫殿楼阁，廣博严丽，充遍十方，众色摩尼之所集成， <lb ed="X" n="0490a04"/><lb ed="R012" n="0795a07"/>种种宝华以为莊挍；诸莊严具流光如雲，从宫殿间 <lb ed="X" n="0490a05"/><lb ed="R012" n="0795a08"/>萃影成幢。无边菩萨道场众会咸集其所，以能出现 <lb ed="X" n="0490a06"/><lb ed="R012" n="0795a09"/>诸<persName>佛</persName>光明。不思议音摩尼宝王而为其网，<persName>如来</persName>自在 <lb ed="X" n="0490a07"/><lb ed="R012" n="0795a10"/>神通之力所有境界皆从中出，一切众生居处屋宅 <lb ed="X" n="0490a08"/><lb ed="R012" n="0795a11"/>皆于此中现其影像。又以诸<persName>佛</persName>神力所加，一念之间 <lb ed="X" n="0490a09"/><lb ed="R012" n="0795a12"/>悉包法界。其狮子座高廣妙好，摩尼为台，莲花为网， <lb ed="X" n="0490a10"/><lb ed="R012" n="0795a13"/>淸净妙宝以为其轮，众色杂花而作璎珞；堂榭、楼阁、 <lb ed="X" n="0490a11"/><lb ed="R012" n="0795a14"/>阶砌、户牖，凡诸物像备体莊严。宝树枝果周迴间列， <lb ed="X" n="0490a12"/><lb ed="R012" n="0795a15"/>摩尼光雲互相照耀。十方诸<persName>佛</persName>化现珠王，一切菩萨 <lb ed="X" n="0490a13"/><lb ed="R012" n="0795a16"/>髻中妙宝悉放光明而来莹烛。复以诸<persName>佛</persName>威神所持， <lb ed="X" n="0490a14"/><lb ed="R012" n="0795a17"/>演说<persName>如来</persName>廣大境界，妙音遐畅，无处不及。尔时，<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0490a15"/><lb ed="R012" n="0795a18"/>处于此座，于一切法成最正觉，智入三世悉皆平等， <lb ed="X" n="0490a16"/><lb ed="R012" n="0795b01"/>其身充满一切世间，其音普顺十方国土。譬如虚空 <lb ed="X" n="0490a17"/><lb ed="R012" n="0795b02"/>具含众像，于诸境界无所分别；又如虚空普遍一切， <lb ed="X" n="0490a18"/><lb ed="R012" n="0795b03"/>于诸国土平等随入。身恒遍坐一切道场菩萨众中， <lb ed="X" n="0490a19"/><lb ed="R012" n="0795b04"/>威光赫奕如日轮出，照明世界；三世所行众福大海 <lb ed="X" n="0490a20"/><lb ed="R012" n="0795b05"/>悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0490a2001" n="0490a2001"/><anchor xml:id="beg0490a2001" n="0490a2001"/>已<anchor xml:id="end0490a2001"/>淸净，而恒示生诸<persName>佛</persName>国土；无边色相圆满光明， <lb ed="X" n="0490a21"/><lb ed="R012" n="0795b06"/>遍周法界等无差别；演一切法如佈大雲，一一毛端 <lb ed="X" n="0490a22"/><lb ed="R012" n="0795b07"/>悉能容受一切世界而无障碍；各现无量神通之力， <lb ed="X" n="0490a23"/><lb ed="R012" n="0795b08"/>教化调伏一切众生；身遍十方而无来往，智入诸相， <lb ed="X" n="0490a24"/><lb ed="R012" n="0795b09"/>了法空寂；三世诸<persName>佛</persName>所有神变，于光明中靡不咸睹； <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0490b" n="0490b"/> <lb ed="X" n="0490b01"/><lb ed="R012" n="0795b10"/>一切<persName>佛</persName>土不思议劫所有莊严，悉令显现。有十<persName>佛</persName>世 <lb ed="X" n="0490b02"/><lb ed="R012" n="0795b11"/>界微尘数菩萨摩诃萨所共围绕，其名曰：普贤菩萨 <lb ed="X" n="0490b03"/><lb ed="R012" n="0795b12"/>摩诃萨、<name role="" type="person">普德</name>最勝灯光照菩萨摩诃萨、普光狮子幢 <lb ed="X" n="0490b04"/><lb ed="R012" n="0795b13"/>菩萨摩诃萨、普宝<g ref="#CB08504">焰</g>妙光菩萨摩诃萨、普音功德海 <lb ed="X" n="0490b05"/><lb ed="R012" n="0795b14"/>幢菩萨摩诃萨、普智光照<persName>如来</persName>境菩萨摩诃萨、普宝 <lb ed="X" n="0490b06"/><lb ed="R012" n="0795b15"/>髻华幢菩萨摩诃萨、普觉悦意声菩萨摩诃萨、普淸 <lb ed="X" n="0490b07"/><lb ed="R012" n="0795b16"/>净无尽福光菩萨摩诃萨、普光明相菩萨摩诃萨、海 <lb ed="X" n="0490b08"/><lb ed="R012" n="0795b17"/>月光大明菩萨摩诃萨、雲音海光无垢藏菩萨摩诃 <lb ed="X" n="0490b09"/><lb ed="R012" n="0795b18"/>萨、功德宝髻智生菩萨摩诃萨、功德自在王大光菩 <lb ed="X" n="0490b10"/><lb ed="R012" n="0796a01"/>萨摩诃萨、善勇猛莲花髻菩萨摩诃萨、普智雲日幢 <lb ed="X" n="0490b11"/><lb ed="R012" n="0796a02"/>菩萨摩诃萨、大精进金刚斋菩萨摩诃萨、香<g ref="#CB08504">焰</g>光幢 <lb ed="X" n="0490b12"/><lb ed="R012" n="0796a03"/>菩萨摩诃萨、大明德深美音菩萨摩诃萨、大福光智 <lb ed="X" n="0490b13"/><lb ed="R012" n="0796a04"/>生菩萨摩诃萨。如是等而为上首，有十<persName>佛</persName>世界微尘 <lb ed="X" n="0490b14"/><lb ed="R012" n="0796a05"/>数。此诸菩萨，往昔皆与毘卢遮那<persName>如来</persName>共集善根，修 <lb ed="X" n="0490b15"/><lb ed="R012" n="0796a06"/>菩萨行；皆从<persName>如来</persName>善根海生，诸波罗蜜悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0490b1501" n="0490b1501"/><anchor xml:id="beg0490b1501" n="0490b1501"/>已<anchor xml:id="end0490b1501"/>圆满；慧 <lb ed="X" n="0490b16"/><lb ed="R012" n="0796a07"/>眼明彻，等观三世；于诸三昧，具足淸净；辩才如海，廣 <lb ed="X" n="0490b17"/><lb ed="R012" n="0796a08"/>大无尽；具<persName>佛</persName>功德，尊严可敬；知众生根，如应化伏；入 <lb ed="X" n="0490b18"/><lb ed="R012" n="0796a09"/>法界藏，智无差别；证<persName>佛</persName>解脱，甚深廣大；能随方便入 <lb ed="X" n="0490b19"/><lb ed="R012" n="0796a10"/>于一地，而以一切愿海所持恒与智俱；尽未来际，了 <lb ed="X" n="0490b20"/><lb ed="R012" n="0796a11"/>达诸<persName>佛</persName>稀有廣大秘密之境，善知一切<persName>佛</persName>平等法；<anchor xml:id="nkr_note_add_0490b2001" n="0490b2001"/><anchor xml:id="beg0490b2001" n="0490b2001"/>已<anchor xml:id="end0490b2001"/> <lb ed="X" n="0490b21"/><lb ed="R012" n="0796a12"/>践<persName>如来</persName>普光明地，入于无量三昧海门；于一切处，皆 <lb ed="X" n="0490b22"/><lb ed="R012" n="0796a13"/>随现身；世法所行，悉同其事；总持廣大，集众法海；辩 <lb ed="X" n="0490b23"/><lb ed="R012" n="0796a14"/>才善巧，转不退轮；一切<persName>如来</persName>功德大海，咸入其身；一 <lb ed="X" n="0490b24"/><lb ed="R012" n="0796a15"/>切诸<persName>佛</persName>所在国土，皆随愿往；<anchor xml:id="nkr_note_add_0490b2401" n="0490b2401"/><anchor xml:id="beg0490b2401" n="0490b2401"/>已<anchor xml:id="end0490b2401"/>曾供养一切诸<persName>佛</persName>，无 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0490c" n="0490c"/> <lb ed="X" n="0490c01"/><lb ed="R012" n="0796a16"/>边际劫欢喜无倦；一切<persName>如来</persName>得菩提处，常在其中亲 <lb ed="X" n="0490c02"/><lb ed="R012" n="0796a17"/>近不捨；恒以所得普贤愿海，令一切众生智身具足。 <lb ed="X" n="0490c03"/><lb ed="R012" n="0796a18"/>成就如是无量功德。复有<persName>佛</persName>世界微尘数执金刚神， <lb ed="X" n="0490c04"/><lb ed="R012" n="0796b01"/>所谓：妙色那罗延执金刚神、日轮速疾幢执金刚神、 <lb ed="X" n="0490c05"/><lb ed="R012" n="0796b02"/>须弥华光执金刚神、淸净雲音执金刚神、诸根美妙 <lb ed="X" n="0490c06"/><lb ed="R012" n="0796b03"/>执金刚神、可爱乐光明执金刚神、大树雷音执金刚 <lb ed="X" n="0490c07"/><lb ed="R012" n="0796b04"/>神、狮子王光明执金刚神、密<g ref="#CB08504">焰</g>勝目执金刚神、莲花 <lb ed="X" n="0490c08"/><lb ed="R012" n="0796b05"/>光摩尼髻执金刚神。如是等而为上首，有<persName>佛</persName>世界微 <lb ed="X" n="0490c09"/><lb ed="R012" n="0796b06"/>尘数，皆于往昔无量劫中恒发大愿，愿常亲近供养 <lb ed="X" n="0490c10"/><lb ed="R012" n="0796b07"/>诸<persName>佛</persName>；随愿所行，<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1001" n="0490c1001"/><anchor xml:id="beg0490c1001" n="0490c1001"/>已<anchor xml:id="end0490c1001"/>得圆满，到于彼岸；积集无边淸净 <lb ed="X" n="0490c11"/><lb ed="R012" n="0796b08"/>福业，于诸三昧所行之境悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0490c1101" n="0490c1101"/><anchor xml:id="beg0490c1101" n="0490c1101"/>已<anchor xml:id="end0490c1101"/>明达；获神通力，随如 <lb ed="X" n="0490c12"/><lb ed="R012" n="0796b09"/>来住，入不思议解脱境界；处于众会，威光特达；随诸 <lb ed="X" n="0490c13"/><lb ed="R012" n="0796b10"/>众生所应现身而示调伏，一切诸<persName>佛</persName>化形所在皆随 <lb ed="X" n="0490c14"/><lb ed="R012" n="0796b11"/>化往，一切<persName>如来</persName>所住之处常勤守护。复有<persName>佛</persName>世界微 <lb ed="X" n="0490c15"/><lb ed="R012" n="0796b12"/>尘数身众神，所谓：华髻莊严身众神、光照十方身众 <lb ed="X" n="0490c16"/><lb ed="R012" n="0796b13"/>神、海音调伏身众神、净花严髻身众神、无量威仪身 <lb ed="X" n="0490c17"/><lb ed="R012" n="0796b14"/>众神、最上光严身众神、净光香雲身众神、守护摄持 <lb ed="X" n="0490c18"/><lb ed="R012" n="0796b15"/>身众神、普现摄取身众神、不动光明身众神。如是等 <lb ed="X" n="0490c19"/><lb ed="R012" n="0796b16"/>而为上首，有<persName>佛</persName>世界微尘数，皆于往昔成就大愿，供 <lb ed="X" n="0490c20"/><lb ed="R012" n="0796b17"/>养承事一切诸<persName>佛</persName>。复有<persName>佛</persName>世界微尘数足行神，所谓： <lb ed="X" n="0490c21"/><lb ed="R012" n="0796b18"/>宝印手足行神、莲花光足行神、淸净华髻足行神、摄 <lb ed="X" n="0490c22"/><lb ed="R012" n="0797a01"/>诸善见足行神、妙宝星幢足行神、乐吐妙音足行神、 <lb ed="X" n="0490c23"/><lb ed="R012" n="0797a02"/>栴檀树光足行神、莲花光明足行神、微妙光明足行 <lb ed="X" n="0490c24"/><lb ed="R012" n="0797a03"/>神、积集妙花足行神。如是等而为上首，有<persName>佛</persName>世界微 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0491a" n="0491a"/> <lb ed="X" n="0491a01"/><lb ed="R012" n="0797a04"/>尘数，皆于过去无量劫中，亲近<persName>如来</persName>，随逐不捨。复有 <lb ed="X" n="0491a02"/><lb ed="R012" n="0797a05"/><persName>佛</persName>世界微尘数道场神，所谓：净莊严幢道场神、须弥 <lb ed="X" n="0491a03"/><lb ed="R012" n="0797a06"/>宝光道场神、雷音幢相道场神、雨花妙眼道场神、华 <lb ed="X" n="0491a04"/><lb ed="R012" n="0797a07"/>缨冠髻道场神、雨宝莊严道场神、勇猛香眼道场神、 <lb ed="X" n="0491a05"/><lb ed="R012" n="0797a08"/>金刚彩雲道场神、莲花光明道场神、妙光照耀道场 <lb ed="X" n="0491a06"/><lb ed="R012" n="0797a09"/>神。如是等而为上首，有<persName>佛</persName>世界微尘数，皆于过去値 <lb ed="X" n="0491a07"/><lb ed="R012" n="0797a10"/>无量<persName>佛</persName>，成就愿力，廣兴供养。复有<persName>佛</persName>世界微尘数主 <lb ed="X" n="0491a08"/><lb ed="R012" n="0797a11"/>城神，所谓：宝峰光耀主城神、妙严宫殿主城神、淸净 <lb ed="X" n="0491a09"/><lb ed="R012" n="0797a12"/>喜宝主城神、離忧淸净主城神、华灯<g ref="#CB08504">焰</g>眼主城神、<g ref="#CB08504">焰</g> <lb ed="X" n="0491a10"/><lb ed="R012" n="0797a13"/>幢明现主城神、盛福光明主城神、淸净光明主城神、 <lb ed="X" n="0491a11"/><lb ed="R012" n="0797a14"/>香髻莊严主城神、妙宝光明主城神。如是等而为上 <lb ed="X" n="0491a12"/><lb ed="R012" n="0797a15"/>首，有<persName>佛</persName>世界微尘数，皆于无量不思议劫严净<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0491a13"/><lb ed="R012" n="0797a16"/>所居宫殿。复有<persName>佛</persName>世界微尘数主地神，所谓：<name role="" type="person">普德</name>净 <lb ed="X" n="0491a14"/><lb ed="R012" n="0797a17"/>华主地神、坚福莊严主地神、妙花严树主地神、普散 <lb ed="X" n="0491a15"/><lb ed="R012" n="0797a18"/>众宝主地神、净目观时主地神、妙色勝眼主地神、香 <lb ed="X" n="0491a16"/><lb ed="R012" n="0797b01"/>毛发光主地神、悦意音声主地神、妙花旋髻主地神、 <lb ed="X" n="0491a17"/><lb ed="R012" n="0797b02"/>金刚严体主地神。如是等而为上首，有<persName>佛</persName>世界微尘 <lb ed="X" n="0491a18"/><lb ed="R012" n="0797b03"/>数，皆于往昔发深重愿，愿常亲近诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>，同修福 <lb ed="X" n="0491a19"/><lb ed="R012" n="0797b04"/>业。复有无量主山神，所谓：宝峰开花主山神、华林妙 <lb ed="X" n="0491a20"/><lb ed="R012" n="0797b05"/>髻主山神、高幢普照主山神、離尘净髻主山神、光照 <lb ed="X" n="0491a21"/><lb ed="R012" n="0797b06"/>十方主山神、大力光明主山神、威光普勝主山神、微 <lb ed="X" n="0491a22"/><lb ed="R012" n="0797b07"/>密光轮主山神、普眼现见主山神、金刚密眼主山神。 <lb ed="X" n="0491a23"/><lb ed="R012" n="0797b08"/>如是等而为上首，其数无量，皆于诸法得淸净眼。复 <lb ed="X" n="0491a24"/><lb ed="R012" n="0797b09"/>有不可思议数主林神，所谓：佈花如雲主林神、擢干 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0491b" n="0491b"/> <lb ed="X" n="0491b01"/><lb ed="R012" n="0797b10"/>舒光主林神、生芽发曜主林神、吉祥净葉主林神、垂 <lb ed="X" n="0491b02"/><lb ed="R012" n="0797b11"/>布<g ref="#CB08504">焰</g>藏主林神、淸净光明主林神、可意雷音主林神、 <lb ed="X" n="0491b03"/><lb ed="R012" n="0797b12"/>光香普遍主林神、妙光迥曜主林神、花果光味主林 <lb ed="X" n="0491b04"/><lb ed="R012" n="0797b13"/>神。如是等而为上首，不思议数，皆有无量可爱光明。 <lb ed="X" n="0491b05"/><lb ed="R012" n="0797b14"/>复有无量主药神，所谓：吉祥主药神、栴檀林主药神、 <lb ed="X" n="0491b06"/><lb ed="R012" n="0797b15"/>淸净光明主药神、名称普闻主药神、毛孔光明主药 <lb ed="X" n="0491b07"/><lb ed="R012" n="0797b16"/>神、普治淸净主药神、大发吼声主药神、蔽日光幢主 <lb ed="X" n="0491b08"/><lb ed="R012" n="0797b17"/>药神、明见十方主药神、益气明目主药神。如是等而 <lb ed="X" n="0491b09"/><lb ed="R012" n="0797b18"/>为上首，其数无量，性皆離垢，仁慈祐物。复有无量主 <lb ed="X" n="0491b10"/><lb ed="R012" n="0798a01"/>稼神，所谓：柔软勝味主稼神、时华净光主稼神、色力 <lb ed="X" n="0491b11"/><lb ed="R012" n="0798a02"/>勇健主稼神、增长精气主稼神、普生根果主稼神、妙 <lb ed="X" n="0491b12"/><lb ed="R012" n="0798a03"/>严环髻主稼神、润泽净华主稼神、成就妙香主稼神、 <lb ed="X" n="0491b13"/><lb ed="R012" n="0798a04"/>见者爱乐主稼神、離垢净光主稼神。如是等而为上 <lb ed="X" n="0491b14"/><lb ed="R012" n="0798a05"/>首，其数无量，莫不皆得大喜成就。复有无量主河神， <lb ed="X" n="0491b15"/><lb ed="R012" n="0798a06"/>所谓：普发迅流主河神、普洁泉<g ref="#CB00589">涧</g>主河神、離尘净眼 <lb ed="X" n="0491b16"/><lb ed="R012" n="0798a07"/>主河神、十方遍吼主河神、救护众生主河神、无热净 <lb ed="X" n="0491b17"/><lb ed="R012" n="0798a08"/>光主河神、普生欢喜主河神、廣德勝幢主河神、光照 <lb ed="X" n="0491b18"/><lb ed="R012" n="0798a09"/>普世主河神、海德光明主河神。如是等而为上首，有 <lb ed="X" n="0491b19"/><lb ed="R012" n="0798a10"/>无量数，皆勤作意利益众生。复有无量主海神，所谓： <lb ed="X" n="0491b20"/><lb ed="R012" n="0798a11"/>出现宝光主海神、成金刚幢主海神、远離尘垢主海 <lb ed="X" n="0491b21"/><lb ed="R012" n="0798a12"/>神、普水宫殿主海神、吉祥宝月主海神、妙花龙髻主 <lb ed="X" n="0491b22"/><lb ed="R012" n="0798a13"/>海神、普持光味主海神、宝<g ref="#CB08504">焰</g>华光主海神、金刚妙髻 <lb ed="X" n="0491b23"/><lb ed="R012" n="0798a14"/>主海神、海潮雷音主海神。如是等而为上首，其数无 <lb ed="X" n="0491b24"/><lb ed="R012" n="0798a15"/>量，悉以<persName>如来</persName>功德大海充满其身。复有无量主水神， <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0491c" n="0491c"/> <lb ed="X" n="0491c01"/><lb ed="R012" n="0798a16"/>所谓：普兴雲幢主水神、海潮雲音主水神、妙色轮髻 <lb ed="X" n="0491c02"/><lb ed="R012" n="0798a17"/>主水神、善巧漩澓主水神、離垢香积主水神、福桥光 <lb ed="X" n="0491c03"/><lb ed="R012" n="0798a18"/>音主水神、知足自在主水神、净喜善音主水神、普现 <lb ed="X" n="0491c04"/><lb ed="R012" n="0798b01"/>威光主水神、吼音遍海主水神。如是等而为上首，其 <lb ed="X" n="0491c05"/><lb ed="R012" n="0798b02"/>数无量，常勤救护一切众生而为利益。复有无数主 <lb ed="X" n="0491c06"/><lb ed="R012" n="0798b03"/>火神，所谓：普光<g ref="#CB08504">焰</g>藏主火神、普集光幢主火神、大光 <lb ed="X" n="0491c07"/><lb ed="R012" n="0798b04"/>普照主火神、众妙宫殿主火神、无尽光髻主火神、种 <lb ed="X" n="0491c08"/><lb ed="R012" n="0798b05"/>种<g ref="#CB08504">焰</g>眼主火神、十方宫殿如<name role="" type="person">须弥山</name>主火神、威光自 <lb ed="X" n="0491c09"/><lb ed="R012" n="0798b06"/>在主火神、光明破暗主火神、雷音电光主火神。如是 <lb ed="X" n="0491c10"/><lb ed="R012" n="0798b07"/>等而为上首，不可称数，皆能示现种种光明，令诸众 <lb ed="X" n="0491c11"/><lb ed="R012" n="0798b08"/>生热恼除灭。复有无量主风神，所谓：无碍光明主风 <lb ed="X" n="0491c12"/><lb ed="R012" n="0798b09"/>神、普现勇业主风神、飘击雲幢主风神、净光莊严主 <lb ed="X" n="0491c13"/><lb ed="R012" n="0798b10"/>风神、力能竭水主风神、大声遍吼主风神、树杪垂髻 <lb ed="X" n="0491c14"/><lb ed="R012" n="0798b11"/>主风神、所行无碍主风神、种种宫殿主风神、大光普 <lb ed="X" n="0491c15"/><lb ed="R012" n="0798b12"/>照主风神。如是等而为上首，其数无量，皆勤散灭我 <lb ed="X" n="0491c16"/><lb ed="R012" n="0798b13"/>慢之心。复有无量主空神，所谓：净光普照主空神、普 <lb ed="X" n="0491c17"/><lb ed="R012" n="0798b14"/>遊深廣主空神、生吉祥风主空神、離障安住主空神、 <lb ed="X" n="0491c18"/><lb ed="R012" n="0798b15"/>廣步妙髻主空神、无碍光<g ref="#CB08504">焰</g>主空神、无碍勝力主空 <lb ed="X" n="0491c19"/><lb ed="R012" n="0798b16"/>神、離垢光明主空神、深远妙音主空神、光遍十方主 <lb ed="X" n="0491c20"/><lb ed="R012" n="0798b17"/>空神。如是等而为上首，其数无量，心皆離垢，廣大明 <lb ed="X" n="0491c21"/><lb ed="R012" n="0798b18"/>洁。复有无量主方神，所谓：遍住一切主方神、普现光 <lb ed="X" n="0491c22"/><lb ed="R012" n="0799a01"/>明主方神、光行莊严主方神、周行不碍主方神、永断 <lb ed="X" n="0491c23"/><lb ed="R012" n="0799a02"/>迷惑主方神、普遊净空主方神、大雲幢音主方神、髻 <lb ed="X" n="0491c24"/><lb ed="R012" n="0799a03"/>目无乱主方神、普观世业主方神、周遍遊览主方神。 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0492a" n="0492a"/> <lb ed="X" n="0492a01"/><lb ed="R012" n="0799a04"/>如是等而为上首，其数无量，能以方便，普放光明，恒 <lb ed="X" n="0492a02"/><lb ed="R012" n="0799a05"/>照十方，相续不绝。复有无量主夜神，所谓：<name role="" type="person">普德</name>净光 <lb ed="X" n="0492a03"/><lb ed="R012" n="0799a06"/>主夜神、喜眼观世主夜神、护世精气主夜神、寂静海 <lb ed="X" n="0492a04"/><lb ed="R012" n="0799a07"/>音主夜神、普现吉祥主夜神、普发树花主夜神、平等 <lb ed="X" n="0492a05"/><lb ed="R012" n="0799a08"/>护育主夜神、遊戏快乐主夜神、诸根常喜主夜神、出 <lb ed="X" n="0492a06"/><lb ed="R012" n="0799a09"/>生净福主夜神。如是等而为上首，其数无量，皆勤修 <lb ed="X" n="0492a07"/><lb ed="R012" n="0799a10"/>习，以法为乐。复有无量主昼神，所谓：示现宫殿主昼 <lb ed="X" n="0492a08"/><lb ed="R012" n="0799a11"/>神、发起慧香主昼神、乐勝莊严主昼神、香花妙光主 <lb ed="X" n="0492a09"/><lb ed="R012" n="0799a12"/>昼神、普集妙药主昼神、乐作喜目主昼神、普现诸方 <lb ed="X" n="0492a10"/><lb ed="R012" n="0799a13"/>主昼神、大悲光明主昼神、善根光照主昼神、妙花缨 <lb ed="X" n="0492a11"/><lb ed="R012" n="0799a14"/>络主昼神。如是等而为上首，其数无量，皆于妙法能 <lb ed="X" n="0492a12"/><lb ed="R012" n="0799a15"/>生信解，恒共精勤严饰宫殿。复有无量阿修罗王，所 <lb ed="X" n="0492a13"/><lb ed="R012" n="0799a16"/>谓：罗睺阿修罗王、毘摩质多罗阿修罗王、巧幻術阿 <lb ed="X" n="0492a14"/><lb ed="R012" n="0799a17"/>修罗王、大眷属阿修罗王、大力阿修罗王、遍照阿修 <lb ed="X" n="0492a15"/><lb ed="R012" n="0799a18"/>罗王、坚固行妙莊严阿修罗王、廣大因慧阿修罗王、 <lb ed="X" n="0492a16"/><lb ed="R012" n="0799b01"/>出现勝德阿修罗王、妙好音声阿修罗王。如是等而 <lb ed="X" n="0492a17"/><lb ed="R012" n="0799b02"/>为上首，其数无量，悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0492a1701" n="0492a1701"/><anchor xml:id="beg0492a1701" n="0492a1701"/>已<anchor xml:id="end0492a1701"/>精勤摧伏我慢及诸烦恼。复 <lb ed="X" n="0492a18"/><lb ed="R012" n="0799b03"/>有不可思议数迦楼罗王，所谓：大速疾力迦楼罗王、 <lb ed="X" n="0492a19"/><lb ed="R012" n="0799b04"/>无能壞宝髻迦楼罗王、淸净速疾迦楼罗王、心不退 <lb ed="X" n="0492a20"/><lb ed="R012" n="0799b05"/>转迦楼罗王、大海处摄持力迦楼罗王、坚固净光迦 <lb ed="X" n="0492a21"/><lb ed="R012" n="0799b06"/>楼罗王、巧严冠髻迦楼罗王、普捷示现迦楼罗王、普 <lb ed="X" n="0492a22"/><lb ed="R012" n="0799b07"/>观海迦楼罗王、普音廣目迦楼罗王。如是等而为上 <lb ed="X" n="0492a23"/><lb ed="R012" n="0799b08"/>首，不思议数，悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0492a2301" n="0492a2301"/><anchor xml:id="beg0492a2301" n="0492a2301"/>已<anchor xml:id="end0492a2301"/>成就大方便力，普能救摄一切众 <lb ed="X" n="0492a24"/><lb ed="R012" n="0799b09"/>生。复有无量紧那罗王，所谓：善慧光明天紧那罗王、 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0492b" n="0492b"/> <lb ed="X" n="0492b01"/><lb ed="R012" n="0799b10"/>妙花幢紧那罗王、种种莊严紧那罗王、悦意吼声紧 <lb ed="X" n="0492b02"/><lb ed="R012" n="0799b11"/>那罗王、宝树光明紧那罗王、见者欣乐紧那罗王、最 <lb ed="X" n="0492b03"/><lb ed="R012" n="0799b12"/>勝光莊严紧那罗王、微妙花幢紧那罗王、动地力紧 <lb ed="X" n="0492b04"/><lb ed="R012" n="0799b13"/>那罗王、摄伏恶众紧那罗王。如是等而为上首，其数 <lb ed="X" n="0492b05"/><lb ed="R012" n="0799b14"/>无量，皆勤精进，观一切法，心恒快乐，自在遊戏。复有 <lb ed="X" n="0492b06"/><lb ed="R012" n="0799b15"/>无量摩睺罗伽王，所谓：善慧摩睺罗伽王、淸净威音 <lb ed="X" n="0492b07"/><lb ed="R012" n="0799b16"/>摩睺罗伽王、勝慧莊严髻摩睺罗伽王、妙目主摩睺 <lb ed="X" n="0492b08"/><lb ed="R012" n="0799b17"/>罗伽王、如灯幢为众所归摩睺罗伽王、最勝光明幢 <lb ed="X" n="0492b09"/><lb ed="R012" n="0799b18"/>摩睺罗伽王、狮子臆摩睺罗伽王、众妙莊严音摩睺 <lb ed="X" n="0492b10"/><lb ed="R012" n="0800a01"/>罗伽王、须弥坚固摩睺罗伽王、可爱乐光明摩睺罗 <lb ed="X" n="0492b11"/><lb ed="R012" n="0800a02"/>伽王。如是等而为上首，其数无量，皆勤修习廣大方 <lb ed="X" n="0492b12"/><lb ed="R012" n="0800a03"/>便，令诸众生永割痴网。复有无量夜叉王，所谓：毘沙 <lb ed="X" n="0492b13"/><lb ed="R012" n="0800a04"/>门夜叉王、自在音夜叉王、严持器仗夜叉王、大智慧 <lb ed="X" n="0492b14"/><lb ed="R012" n="0800a05"/>夜叉王、<g ref="#CB08504">焰</g>眼主夜叉王、金刚眼夜叉王、勇健臂夜叉 <lb ed="X" n="0492b15"/><lb ed="R012" n="0800a06"/>王、勇敌大军夜叉王、富资财夜叉王、力壞高山夜叉 <lb ed="X" n="0492b16"/><lb ed="R012" n="0800a07"/>王。如是等而为上首，其数无量，皆勤守护一切众生。 <lb ed="X" n="0492b17"/><lb ed="R012" n="0800a08"/>复有无量诸大龙王，所谓：毘楼博叉龙王、<name role="" type="person">娑竭罗龙</name> <lb ed="X" n="0492b18"/><lb ed="R012" n="0800a09"/>王、雲音妙幢龙王、<g ref="#CB08504">焰</g>口海光龙王、普高雲幢龙王、德 <lb ed="X" n="0492b19"/><lb ed="R012" n="0800a10"/>叉迦龙王、无边步龙王、淸净色龙王、普运大声龙王、 <lb ed="X" n="0492b20"/><lb ed="R012" n="0800a11"/>无热恼龙王。如是等而为上首，其数无量，莫不勤力 <lb ed="X" n="0492b21"/><lb ed="R012" n="0800a12"/>兴雲佈雨，令诸众生热恼消灭。复有无量鸠槃荼王， <lb ed="X" n="0492b22"/><lb ed="R012" n="0800a13"/>所谓：增长鸠槃荼王、龙主鸠槃荼王、善莊严幢鸠槃 <lb ed="X" n="0492b23"/><lb ed="R012" n="0800a14"/>茶王、普饶益行鸠槃荼王、甚可怖畏鸠槃荼王、美目 <lb ed="X" n="0492b24"/><lb ed="R012" n="0800a15"/>端严鸠槃荼王、高峰慧鸠槃荼王、勇健臂鸠槃荼王、 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0492c" n="0492c"/> <lb ed="X" n="0492c01"/><lb ed="R012" n="0800a16"/>无边净华眼鸠槃荼王、廣大天面阿修罗眼鸠槃荼 <lb ed="X" n="0492c02"/><lb ed="R012" n="0800a17"/>王。如是等而为上首，其数无量，皆勤修学无碍法门， <lb ed="X" n="0492c03"/><lb ed="R012" n="0800a18"/>放大光明。复有无量犍闼婆王，所谓：持国犍闼婆王、 <lb ed="X" n="0492c04"/><lb ed="R012" n="0800b01"/>树光犍闼婆王、净目犍闼婆王、华冠犍闼婆王、普音 <lb ed="X" n="0492c05"/><lb ed="R012" n="0800b02"/>犍闼婆王、乐摇动妙目犍闼婆王、妙音狮子幢乾闼 <lb ed="X" n="0492c06"/><lb ed="R012" n="0800b03"/>婆王、普放宝光明犍闼婆王、金刚树花幢犍闼婆王、 <lb ed="X" n="0492c07"/><lb ed="R012" n="0800b04"/>乐普现莊严犍闼婆王。如是等而为上首，其数无量， <lb ed="X" n="0492c08"/><lb ed="R012" n="0800b05"/>皆于大法深生信解，欢喜爱重，勤修不倦。复有无量 <lb ed="X" n="0492c09"/><lb ed="R012" n="0800b06"/>月天子，所谓月天子：华王髻光明天子、众妙净光明 <lb ed="X" n="0492c10"/><lb ed="R012" n="0800b07"/>天子、安乐世间心天子、树王眼光明天子、示现淸净 <lb ed="X" n="0492c11"/><lb ed="R012" n="0800b08"/>光天子、普遊不动光天子、星宿王自在天子、净觉月 <lb ed="X" n="0492c12"/><lb ed="R012" n="0800b09"/>天子、大威德光明天子。如是等而为上首，其数无量， <lb ed="X" n="0492c13"/><lb ed="R012" n="0800b10"/>皆勤显发众生心宝。复有无量日天子，所谓日天子： <lb ed="X" n="0492c14"/><lb ed="R012" n="0800b11"/>光<g ref="#CB08504">焰</g>眼天子、须弥光可畏敬幢天子、離垢宝莊严天 <lb ed="X" n="0492c15"/><lb ed="R012" n="0800b12"/>子、勇猛不退转天子、妙花缨光明天子、最勝幢光明 <lb ed="X" n="0492c16"/><lb ed="R012" n="0800b13"/>天子、宝髻普光明天子、光明眼天子、持勝德天子、普 <lb ed="X" n="0492c17"/><lb ed="R012" n="0800b14"/>光明天子。如是等而为上首，其数无量，皆勤修习，利 <lb ed="X" n="0492c18"/><lb ed="R012" n="0800b15"/>益众生，增其善根。复有无量<name role="" type="person">三十三天</name>王，所谓：释迦 <lb ed="X" n="0492c19"/><lb ed="R012" n="0800b16"/>因陀罗天王、普称满音天王、慈目宝髻天王、宝光幢 <lb ed="X" n="0492c20"/><lb ed="R012" n="0800b17"/>名称天王、发生喜乐髻天王、可爱乐正念天王、须弥 <lb ed="X" n="0492c21"/><lb ed="R012" n="0800b18"/>勝音天王、成就念天王、可爱乐净华光天王、智日眼 <lb ed="X" n="0492c22"/><lb ed="R012" n="0801a01"/>天王、自在光明能觉悟天王。如是等而为上首，其数 <lb ed="X" n="0492c23"/><lb ed="R012" n="0801a02"/>无量，皆勤发起一切世间廣大之业。复有无量须夜 <lb ed="X" n="0492c24"/><lb ed="R012" n="0801a03"/>摩天王，所谓：善时分天王、可爱乐光明天王、无尽慧 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0493a" n="0493a"/> <lb ed="X" n="0493a01"/><lb ed="R012" n="0801a04"/>功德幢天王、善变化端严天王、总持大光明天王、不 <lb ed="X" n="0493a02"/><lb ed="R012" n="0801a05"/>思议智慧天王、轮<g ref="#CB01001">脐</g>天王、光<g ref="#CB08504">焰</g>天王、光照天王、普观 <lb ed="X" n="0493a03"/><lb ed="R012" n="0801a06"/>察大名称天王。如是等而为上首，其数无量，皆勤修 <lb ed="X" n="0493a04"/><lb ed="R012" n="0801a07"/>习廣大善根，心常喜足。复有不可思议数<name role="" type="person">兜率陀天</name> <lb ed="X" n="0493a05"/><lb ed="R012" n="0801a08"/>王，所谓：<name role="" type="person">知足天</name>王、喜乐海髻天王、最勝功德幢天王、 <lb ed="X" n="0493a06"/><lb ed="R012" n="0801a09"/>寂静光天王、可爱乐妙目天王、宝峰净月天王、最勝 <lb ed="X" n="0493a07"/><lb ed="R012" n="0801a10"/>勇健力天王、金刚妙光明天王、星宿莊严幢天王、可 <lb ed="X" n="0493a08"/><lb ed="R012" n="0801a11"/>爱乐莊严天王。如是等而为上首，不思议数，皆勤念 <lb ed="X" n="0493a09"/><lb ed="R012" n="0801a12"/>持一切诸<persName>佛</persName>所有名号。复有无量化乐天王，所谓：善 <lb ed="X" n="0493a10"/><lb ed="R012" n="0801a13"/>变化天王、寂静音光明天王、变化力光明天王、莊严 <lb ed="X" n="0493a11"/><lb ed="R012" n="0801a14"/>主天王、念光天王、最上雲音天王、众妙最勝光天王、 <lb ed="X" n="0493a12"/><lb ed="R012" n="0801a15"/>妙髻光明天王、成就喜慧天王、华光明天王、普见十 <lb ed="X" n="0493a13"/><lb ed="R012" n="0801a16"/>方天王。如是等而为上首，其数无量，皆勤调伏一切 <lb ed="X" n="0493a14"/><lb ed="R012" n="0801a17"/>众生，令得解脱。复有无数<name role="" type="person">他化自在天</name>王，所谓：得自 <lb ed="X" n="0493a15"/><lb ed="R012" n="0801a18"/>在天王、妙目主天王、妙冠幢天王、勇猛慧天王、妙音 <lb ed="X" n="0493a16"/><lb ed="R012" n="0801b01"/>句天王、妙光幢天王、寂静境界门天王、妙轮莊严幢 <lb ed="X" n="0493a17"/><lb ed="R012" n="0801b02"/>天王、华蕊慧自在天王、因陀罗力妙莊严光明天王。 <lb ed="X" n="0493a18"/><lb ed="R012" n="0801b03"/>如是等而为上首，其数无量，皆勤修习自在方便廣 <lb ed="X" n="0493a19"/><lb ed="R012" n="0801b04"/>大法门。复有不可数大梵天王，所谓：尸弃天王、慧光 <lb ed="X" n="0493a20"/><lb ed="R012" n="0801b05"/>天王、善慧光明天王、普雲音天王、观世言音自在天 <lb ed="X" n="0493a21"/><lb ed="R012" n="0801b06"/>王、寂静光明眼天王、光遍十方天王、变化音天王、光 <lb ed="X" n="0493a22"/><lb ed="R012" n="0801b07"/>明照耀眼天王、悦意海音天王。如是等而为上首，不 <lb ed="X" n="0493a23"/><lb ed="R012" n="0801b08"/>可称数，皆具大慈，怜愍众生，舒光普照，令其快乐。复 <lb ed="X" n="0493a24"/><lb ed="R012" n="0801b09"/>有无量光音天王，所谓：可爱乐光明天王、淸净妙光 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0493b" n="0493b"/> <lb ed="X" n="0493b01"/><lb ed="R012" n="0801b10"/>天王、能自在音天王、最勝念智天王、可爱乐淸净妙 <lb ed="X" n="0493b02"/><lb ed="R012" n="0801b11"/>音天王、善思惟音天王、普音遍照天王、甚深光音天 <lb ed="X" n="0493b03"/><lb ed="R012" n="0801b12"/>王、<name role="" type="person">无垢称</name>光明天王、最勝净光天王。如是等而为上 <lb ed="X" n="0493b04"/><lb ed="R012" n="0801b13"/>首，其数无量，皆注廣大寂静喜乐无碍法门。复有无 <lb ed="X" n="0493b05"/><lb ed="R012" n="0801b14"/>量遍净天王，所谓：淸净慧名称天王、最勝见天王、寂 <lb ed="X" n="0493b06"/><lb ed="R012" n="0801b15"/>静德天王、须弥音天王、净念眼天王、可爱乐最勝光 <lb ed="X" n="0493b07"/><lb ed="R012" n="0801b16"/>照天王、世间自在主天王、光<g ref="#CB08504">焰</g>自在天王、乐思惟法 <lb ed="X" n="0493b08"/><lb ed="R012" n="0801b17"/>变化天王、变化幢天王、星宿音妙莊严天王。如是等 <lb ed="X" n="0493b09"/><lb ed="R012" n="0801b18"/>而为上首，其数无量，悉<anchor xml:id="nkr_note_add_0493b0901" n="0493b0901"/><anchor xml:id="beg0493b0901" n="0493b0901"/>已<anchor xml:id="end0493b0901"/>安住廣大法门，于诸世间 <lb ed="X" n="0493b10"/><lb ed="R012" n="0802a01"/>勤作利益。复有无量<name role="" type="person">廣果天</name>王，所谓：爱乐法光明幢 <lb ed="X" n="0493b11"/><lb ed="R012" n="0802a02"/>天王、淸净莊严海天王、最勝慧光明天王、自在智慧 <lb ed="X" n="0493b12"/><lb ed="R012" n="0802a03"/>幢天王、乐寂静天王、普智眼天王、乐旋慧天王、善种 <lb ed="X" n="0493b13"/><lb ed="R012" n="0802a04"/>慧光明天王、无垢寂静光天王、廣大淸净光天王。如 <lb ed="X" n="0493b14"/><lb ed="R012" n="0802a05"/>是等而为上首，其数无量，莫不皆以寂静之法而为 <lb ed="X" n="0493b15"/><lb ed="R012" n="0802a06"/>宫殿，安住其中。复有无数大自在天王，所谓：妙<g ref="#CB08504">焰</g>海 <lb ed="X" n="0493b16"/><lb ed="R012" n="0802a07"/>天王、自在名称光天王、淸净功德眼天王、可爱乐大 <lb ed="X" n="0493b17"/><lb ed="R012" n="0802a08"/>慧天王、不动光自在天王、妙莊严眼天王、善思惟光 <lb ed="X" n="0493b18"/><lb ed="R012" n="0802a09"/>明天王、可爱乐大智天王、普音莊严幢天王、极精进 <lb ed="X" n="0493b19"/><lb ed="R012" n="0802a10"/>名称光天王。如是等而为上首，不可称数，皆勤观察 <lb ed="X" n="0493b20"/><lb ed="R012" n="0802a11"/>无相之法，所行平等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0493b21"/><lb ed="R012" n="0802a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX08p0493b2101">如是我闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0493b2101" n="0493b2101"/><anchor xml:id="beg0493b2101" n="0493b2101"/>已<anchor xml:id="end0493b2101"/>下，至众海雲集，为通序此法会之因 <lb ed="X" n="0493b22"/><lb ed="R012" n="0802a13"/>缘。于中常言六种成就，谓信、闻、时、主、处、众。此六具 <lb ed="X" n="0493b23"/><lb ed="R012" n="0802a14"/>足，法缘方兴，亦是<persName>佛</persName>顾命之言。诸经通有，故名通 <lb ed="X" n="0493b24"/><lb ed="R012" n="0802a15"/>序。此经六事，若顺圆宗，迥异馀经。若言如是我闻， <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0493c" n="0493c"/> <lb ed="X" n="0493c01"/><lb ed="R012" n="0802a16"/>乃文殊、阿难以称法界智，普闻法界之普法。我乃 <lb ed="X" n="0493c02"/><lb ed="R012" n="0802a17"/>法身无我之真我，入法界之真闻。一时乃毘卢遮 <lb ed="X" n="0493c03"/><lb ed="R012" n="0802a18"/>那初成正觉之时，乃无古无今劫念平等之时。处 <lb ed="X" n="0493c04"/><lb ed="R012" n="0802b01"/>乃菩提场，为自觉智所住之处。众乃海印三昧所 <lb ed="X" n="0493c05"/><lb ed="R012" n="0802b02"/>现之众。此则六种，皆称法而言也。其地坚固，金刚 <lb ed="X" n="0493c06"/><lb ed="R012" n="0802b03"/>所成，此乃金刚心地。次下上妙宝轮等，乃显地上 <lb ed="X" n="0493c07"/><lb ed="R012" n="0802b04"/>严。其菩提树等，为觉树严。<persName>如来</persName>所处等，为宫殿严。 <lb ed="X" n="0493c08"/><lb ed="R012" n="0802b05"/>其狮子座等，为座严。上皆依报严。处于此座，成最 <lb ed="X" n="0493c09"/><lb ed="R012" n="0802b06"/>正觉，总成教主严。其身充满一切世间，言十身充 <lb ed="X" n="0493c10"/><lb ed="R012" n="0802b07"/>满，三业普周，正显正报严。依正互严，故为妙严。次 <lb ed="X" n="0493c11"/><lb ed="R012" n="0802b08"/>有十<persName>佛</persName>世界微尘数菩萨所共围绕，即眷属严，亦 <lb ed="X" n="0493c12"/><lb ed="R012" n="0802b09"/>主伴互严。其海众雲集，分同生、异生二类。菩萨为 <lb ed="X" n="0493c13"/><lb ed="R012" n="0802b10"/>同生众，诸天神王等为异生众。其菩萨唯一众。言 <lb ed="X" n="0493c14"/><lb ed="R012" n="0802b11"/>同生者，谓菩萨同得法性身，皆从<persName>如来</persName>善根海生 <lb ed="X" n="0493c15"/><lb ed="R012" n="0802b12"/>故，作一类菩萨形故。又同者，通诸位故。其诸天神 <lb ed="X" n="0493c16"/><lb ed="R012" n="0802b13"/>王等，有三十九众。言异生者，谓杂类作诸异生形 <lb ed="X" n="0493c17"/><lb ed="R012" n="0802b14"/>状故，又为法界差别德故。又有狮子座中所流众， <lb ed="X" n="0493c18"/><lb ed="R012" n="0802b15"/>及眉间出众，共四十二众。以四十众配三贤十圣， <lb ed="X" n="0493c19"/><lb ed="R012" n="0802b16"/>狮子座众配等觉，眉间出众配妙觉，通配四十二 <lb ed="X" n="0493c20"/><lb ed="R012" n="0802b17"/>位。各得一位法门，总严毘卢果体，故为眷属严，亦 <lb ed="X" n="0493c21"/><lb ed="R012" n="0802b18"/>为伴严。辅翼法化，故总成妙严。菩萨众集<anchor xml:id="nkr_note_add_0493c2101" n="0493c2101"/><anchor xml:id="beg0493c2101" n="0493c2101"/>已<anchor xml:id="end0493c2101"/>，乃歎 <lb ed="X" n="0493c22"/><lb ed="R012" n="0803a01"/>德云皆从<persName>如来</persName>善根海生等，故为同生众。次下复 <lb ed="X" n="0493c23"/><lb ed="R012" n="0803a02"/>有<persName>佛</persName>世界微尘数执金刚神<anchor xml:id="nkr_note_add_0493c2301" n="0493c2301"/><anchor xml:id="beg0493c2301" n="0493c2301"/>已<anchor xml:id="end0493c2301"/>下，至妙<g ref="#CB08504">焰</g>海大自 <lb ed="X" n="0493c24"/><lb ed="R012" n="0803a03"/>在天王，列异生众，共有三十九众。诸天神王，每一 <pb ed="X" xml:id="X08.0240.0494a" n="0494a"/> <lb ed="X" n="0494a01"/><lb ed="R012" n="0803a04"/>领十，以表无尽。先各十，共具一德。上众海毕集，为 <lb ed="X" n="0494a02"/><lb ed="R012" n="0803a05"/>通序。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0494a03"/><lb ed="R012" n="0803a06"/> <lb ed="X" n="0494a04"/><lb ed="R012" n="0803a07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>大方廣<persName>佛</persName>花严经纲要卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0486a0901" to="#end0486a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0486b1301" to="#end0486b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0489c0401" to="#end0489c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0489c0601" to="#end0489c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490a2001" to="#end0490a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490b1501" to="#end0490b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490b2001" to="#end0490b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490b2401" to="#end0490b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c1001" to="#end0490c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0490c1101" to="#end0490c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0492a1701" to="#end0492a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0492a2301" to="#end0492a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0493b0901" to="#end0493b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0493b2101" to="#end0493b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0493c2101" to="#end0493c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0493c2301" to="#end0493c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0486a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0486b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0489c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0489c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0490c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0492a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0492a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0493b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0493b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0493c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0493c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>